تجزیه پایداری عملکرد ژنوتیپ های پیشرفته گندم بهاره تحت شرایط بدون تنش و تنش خشکی

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، گروه زراعت و اصلاح‌نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز.

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 استاد، گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

4 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

5 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح‌نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز

10.22055/ppd.2020.33143.1889

چکیده

به منظور مطالعه تجزیه پایداری عملکردژنوتیپ های گندم بهاره تحت شرایط تنش کم آبی، 28 ژنوتیپ گندم به صورت دو آزمایش جداگانه تحت شرایط بدون تنش و تنش خشکی (با قطع آبیاری در مرحله ظهور 50% سنبله های هر واحد آزمایشی) و طی دو سال زراعی 96-95 و 97-96 در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب داده های حاصل از ارزیابی صفات نشان داد که بین ژنوتیپ های مورد مطالعه از نظر کلیه صفات در سطح احتمال 1% اختلاف معنی داری وجود داشت. همچنین برهمکنش ژنوتیپ × شرایط آبیاری از نظرکلیه صفات مورد مطالعه معنی دار بود و نشان داد که ژنوتیپ های مورد مطالعه در شرایط مختلف آبیاری واکنش های متفاوتی از نظر این صفات داشتند. بر اساس آماره های واریانس محیطی و ضریب تغییرات محیطی ژنوتیپ های کریم، قابوس، زاگرس، آفتاب، URBWYT-94-3، URBWYT-94-9، URBWYT-94-7 و URBWYT-94-2، آماره اکووالانس ریک ژنوتیپ های مروارید، گنبد، آرتا، روشن، ERWYT-94-8 و URBWYT-94-10 ، آماره میانگین رتبه ژنوتیپ های دریا، آفتاب، ERWYT-94-7، URBWYT-94-10 ، URBWYT-94-2 و URBWYT-94-4 و آماره انحراف معیار رتبه ژنوتیپ های مروارید، گنبد، سوپر هد، آرتا، روشن و URBWYT-94-10 به عنوان ژنوتیپ های پایدار شناسایی شدند. ژنوتیپ های URBWYT-94-10، روشن، ERWYT-94-8 و ERWYT-94-7 نیز از نظر آماره غیر پارامتری کتاتا به عنوان ژنوتیپ های پایدار و پر محصول شناسایی شدند. با عنایت به میانگین عملکرد ژنوتیپ های مورد مطالعه محیط ها، ژنوتیپ های کریم، آفتاب، روشن، URBWYT-94-7، URBWYT-94-9، URBWYT-94-10 و URBWYT-94-2 جزو ژنوتیپ های پایدار و پر محصول شناسایی شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Yield Stability analysis of advanced spring wheat genotypes under non-stress and drought stress conditions

نویسندگان [English]

  • Davood daiyoulhagh 1
  • varahram rashidi 2
  • Saied Aharizad 3
  • Farhad Farahvash 4
  • Bahram Mershekari 5
1 Ph.D. Student of Plant Breeding, Departement of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture and Natural resources, Islamic Azad University, Tabriz Branch
2 Associate Professor, Departement of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture and Natural resources, Islamic Azad University, Tabriz Branch
3 Professor, Departement of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz
4 Associate Professor, Departement of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture and Natural resources, Islamic Azad University, Tabriz Branch
5 Associate Professor, Departement of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture and Natural resources, Islamic Azad University, Tabriz Branch
چکیده [English]

Abstract

Background and Objectives
Wheat (Triticum aestivum L.) is the first most important Cereal crop in the world. Drought, among abiotic stresses, is known as the most complicated, devastating. Although drought impedes wheat yield at all growth stages, its negative impacts are more critical during the flowering and grain-filling phases (terminal drought) and results in substantial yield losses. A prolonged and severe drought will result in a significant decrease in the production of crop and serious issues of food supply and food security. Given the growing population in developing countries and Iran and the economic and political importance of producing this cereal, a special look at its production and breeding should be taken.

Materials and Methods
In order to study Yield Stability analysis of advanced spring wheat genotypes under non-stress and drought stress conditions (stop irrigation in the stage of the emergence of 50% inflorescence of each experimental unit), 28 genotypes were evaluated in 2016-2017 and 2017-2018 cropping yearin two separate experiments with a randomized complete block design with three replications in the research field of Islamic Azad University of Tabriz.

Results
Combined analysis of variance under two conditions in two crop years revealed a statistically significant difference between studied genotypes for all traits (P

کلیدواژه‌ها [English]

  • Interaction genotypes × conditions
  • Cut off irrigation stress
  • parametric and non-parametric methods of stability