نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده کشاورزی

2 استادیار گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز،

3 استاد، گروه زیست‌شناسی، داشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز‌

4 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

گل نرگس یکی از مهمترین گیاهان زینتی و دارویی است که اسانس آن کاربرد زیادی در صنایع آرایشی، بهداشتی و تولید عطر دارد. هم‌چنین گیاهان خانواده نرگس نه تنها دارای ارزش زینتی‌اند، بلکه از لحاظ دارویی دارای ترکیبات آلکالوئیدی بوده که خاصیت آنتی ویروسی و ضد توموری دارند. آزمایشات زیادی پیرامون شناسایی اجزای شیمیایی گل نرگس صورت گرفته است و مهمترین ترکیبات گل نرگس را ترانس بتا اوسیمن، بنزیل استات، ۱و۸ سینئول، لینالول و فنیل اتیل استات گزارش نموده‌اند. شهرستان بهبهان مربوط به استان خوزستان از عمده ترین مراکز تولید گل نرگس در ایران است. این پژوهش در آزمایشگاه گیاهان دارویی گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز به منظور بررسی و مقایسه ترکیبات عصاره هگزانی و اتانولی ۵ واریته گل نرگس (شهلا، مسکینک، پُرپر، پنجه گربه‌ای و گل سفید) کشت شده در شهرستان بهبهان، در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج تیمار و سه تکرار انجام شد. گل‌های تازه نرگس با استفاده از حلال‌های آلی هگزان نرمال و اتانول 96 درصد عصاره‌گیری و سپس اجزای عصاره توسط دستگاه کروماتوگرافی گاز متصل به طیف‌سنجی جرمی شناسایی گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که بیشترین میزان بازده عصاره هگزانی (3/1 درصد) در واریته شهلا و کمترین مقدار (9/0 درصد) در واریته پُرپر مشاهده شد. با توجه به نتایج آنالیز عصاره توسط دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنجی جرمی، 8 ترکیب در واریته شهلا، 11 ترکیب در واریته مسکینک، 12 ترکیب در واریته پُرپر، 7 ترکیب در واریته پنجه گربه‌ای و 12 ترکیب در واریته گل سفید شناسایی گردیده است و مهمترین ترکیبات عصاره‌ هگزانی بنزیل استات، لینالول، بنزیل الکل، ترانس بتا اوسیمن، هیدرو سینامل الکل، فنیل اتیل الکل، و 1و 3 دی متیل اتیل بنزین، می‌باشد. هم‌چنین بیشترین میزان بازده عصاره اتانولی (2/6 درصد) مربوط به واریته شهلا و کمترین مقدار آن (8/4 درصد) مربوط به واریته پُرپر بود. بر اساس نتایج آنالیز عصاره اتانولی به وسیله دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنجی جرمی، 14 ترکیب در واریته شهلا، 9 ترکیب در واریته مسکینک، 16 ترکیب در واریته پُرپر، 17 ترکیب در واریته پنجه گربه‌ای و 10 ترکیب در واریته گل سفید شناسایی گردیده است و عمده‌ترین ترکیبات در عصاره اتانولی واریته‌های گل نرگس ثبت شده است، 2 – بوتکسی اتانول، 1 و 8 سینئول، بنزیل الکل، ترانس بتا اوسیمن، لینالول، فنیل اتیل الکل، بنزیل استات، بنزیل اتانول و بنزین می‌باشد. ترکیبات عصاره هگزانی و اتانولی واریته‌های گل نرگس از لحاظ کمی و کیفی با هم متفاوت بوده و این تفاوت‌ها ناشی از اختلافات فیزیولوژیکی و ژنتیکی گیاه می‌باشد. گل نرگس از لحاظ ترکیبات شیمیایی از تنوع بسیار بالای برخوردار بوده و از همین رو شناسایی دقیق‌تر آنها نیازمند پژوهش‌های بیشتری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Study on the hexane and ethanol extracts Components in difference varieties of narcissus (Narcissus tazetta L.)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Younis Mahen 1
  • Mohammad Mahmoodi Sourestani 2
  • Hossein Motamedi 3
  • Seyyed Mansour seyyednejad 4

1 Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran

2 Shahid Chamran University of Ahvaz

3 Professor, Department of Biology, Faculty of Science, Shahid Chamran University of Ahvaz

4 Department of Biology, Science Faculty. Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran

چکیده [English]

Introduction

Narcissus (Narcissus tazetta L.) belongs to the family of Amaryllidaceae is one of the most important ornamental and aromatic plants which its secondary metabolites are being used in cosmetic, sanitary and perfume industries. Behbahan district belongs to Khuzestan province is one of the well-known narcissus production centers in Iran. Narcissus plants not only have ornamental value, but also have medicinal compounds such as alkaloids that have antiviral and anti-tumor properties. Numerous experiments have been identified the components of Narcissus essential oil and the most significant of aroma constituents have been reported as trans-β-Ocimene, Benzyl acetate, 1, 8-cineole, linalool and phenyl ethyl acetate. However, there is little information about Narcissus extract and the current study was performed to investigate the compounds of ethanol and hexan extracts in different varieties of narcissus.



Materials and Methods

This research was conducted in randomized complete design to evaluate components of hexane and ethanol extracts of five narcissus varieties (Shahla, Meskinack, Porpar, Panjegorbai and Gol‌sefied) which are grown in Behbahan district. The fresh flowers of narcissus were extracted using tow solvents; hexane and ethanol. In the hexane extraction method, 10 g of the fresh flowers were weighed from each variety and poured into Erlenmeyer, and then 100 ml of hexane was added to each one and left at room temperature for 10 days. After extraction, the solvent was filtered and the extract was concentrated by vacuum rotary and absolute was obtained. Then 10 times of ethanol was added to the absolute of each variety and kept at -4 °C to precipitate the wax. After precipitation, the supernatant was separated and concentrated again by rotary and then the components were detected by GC/MS. In the ethanol extraction method, also 10 g of the fresh flowers were also weighed from each variety and poured into Erlenmeyer, and then 100 ml of ethanol was added to each one and left at room temperature for 10 days. After extraction, the solvent was filtered and the extract was concentrated by vacuum rotary and absolute was obtained. The rest of the steps are similar to the hexane method which is described above.



Results and discussion

According to the results, the maximum amount of hexane extract (1.3%) and the minimum amount (0.9%) were observed in variety of Shahla and in Porpar, respectively. According to the results obtained from the analysis of the extract by GC/MS, approximately 7 to 12 compounds have been identified in narcissus varieties. Benzyl acetate, Linalool, Benzyl alcohol, trans -β-Ocimene, Hydrocinnamyl alcohol, Phenyl ethyl alcohol, 1, 3 Dimethyl ethyl benzene were the most important components. In ethanol extract, the maximum amount of ethanol extract (6.2%) and the minimum amount (4.8%) were recorded in variety of Shahla and in Porpar, respectively. Interestingly, more compounds were identified in ethanol than hexane extract. The most important compounds were 2-butoxy ethanol, 1, 8-Cineol, Benzyl alcohol, trans-β-Ocimene, Linalool, Phenyl ethyl alcohol, Benzyl acetate, Benzene ethanol and Benzene which were recorded in all varieties of narcissus.



Conclusion

In general, the results showed that there is a significant difference in terms of yield, number and percentage of chemical compounds of hexane and ethanol extracts of different varieties of narcissus. According to the results, the maximum amount of hexane and ethanol extract was obtained in Shahla while the minimum amount was observed in Porpar. Benzyl acetate, Linalool, Benzyl alcohol, trans-β-Ocimene, Phenyl ethyl alcohol, 1, 3 Dimethyl ethyl benzene are the most important components of both extracts. In order to isolate extract components and report exclusive compounds, further experiments are recommended.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Benzyl acetate
  • Extract
  • Gas Chromatography
  • Linalool
  • Narcissus
  • Organic Solvents