واکنش ارقام مختلف گوجه فرنگی در جایگزینی سموم شیمیایی کنترل کننده کرم میوه‌خوار(Helicoverpa armigera Hubner) بوسیله برخی ترکیبات درون زاد گیاهی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد ژنتیک و بهنژادی گیاهی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه خلیج فارس.

2 عضو هیات علمی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر 75169، ایران.

3 عضو هیات علمی گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر 75169، ایران.

4 عضو هیات علمی گروه شیمی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر75169، ایران

5 عضو هیات علمی گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر75169، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رقم و امکان جایگزینی سموم شیمیایی کنترل کننده آفت کرم میوه‌خوار گوجه‌فرنگی بوسیله برخی ترکیبات درون زاد گیاهی انجام گرفت. 9 ترکیب مصرفی شامل اسید سالیسیلیک (5/0 و 5/1 میلی‌مولار)، اسید جاسمونیک (50 و 100 میکرومولار)، آبامکتین (750 و 1500 میلی-گرم بر لیتر)، کلروپایریفوس (1250 و 2500 میلی‌گرم بر لیتر) و شاهد روی 5 رقم استفاده شد و صفات عملکرد، وزن تک میوه، تعداد میوه در خوشه، ارتفاع بوته و شاخص کلروفیل، تعداد روز تا گلدهی و تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، TA، TSS، ویتامین ث، درصد خسارت برگ و درصد خسارت میوه ارزیابی شد. ژنوتیپ ها بسیار متنوع بودند. بیشترین عملکرد مربوط به رقم 136PA- با کاربرد هر دو سطح کلروپایریفوس و سطح دوم جاسمونیک اسید، رقم 162-PA در سطح اول آبامکتین و سطح دوم سالیسیلیک اسید و ارقام 135-PA و 688-PA در سطح دوم کلروپایریفوس بود. کاهش خسارت آفت روی برگ و میوه در کاربرد سالیسیلیک اسید و جاسمونیک اسید، مطلوب بود. بالاترین همبستگی معنی‌دار مثبت صفات با عملکرد، مربوط به وزن تک میوه (**48/0 r=) و بیشترین همبستگی معنی‌دار منفی مربوط به تعداد روز تا گل‌دهی (**52/0-r=) بود. در رگرسیون گام به گام عملکرد تک بوته به عنوان متغیر وابسته، تعداد روز تا گلدهی، وزن تک میوه و درصد خسارت برگ وارد مدل شدند. بیشترین اثر مثبت و مستقیم را وزن تک میوه (42/0) بر عملکرد داشت. چهار مؤلفه اصلی انتخاب شد. نتایج حاصله می‌تواند در برنامه های بهنژادی برای بهبود صفات گیاهی و مدیریت تلفیقی کرم‌میوه‌خوار گوجه فرنگی استفاده گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Response of different tomato varieties to the replacement of chemical toxins controlling tomato fruit borer (Helicoverpa armigera Hubner) by some endogenous plant compounds

نویسندگان [English]

  • Zahra Qalebi 1
  • Mohammad Modarresi 2
  • Fariba Sohrabi 3
  • Dariush Saberi 4
  • Mohammad Hedayat 5
1 1- M.Sc. Student of Genetics and plant Breeding, Department of plant genetics and production engineering, Faculty of agriculture and natural resources, Persian Gulf University,
2 Academic member of department of plant genetics and production engineering, Faculty of agriculture and natural resources, Persian Gulf University, Bushehr 75169, Iran.
3 Academic member of Department of plant protection, Faculty of agriculture and natural resources, Persian Gulf University, Bushehr 75169, Iran.
4 َAcademic mepartment of marine chemistry, Faculty of marine science and technology, Persian Gulf University, Bushehr 75169, Iran
5 Academic memeber of department of horticultural sciences, Faculty of agriculture and natural resources, Persian Gulf University, Bushehr 75169, Iran.
چکیده [English]

Background and Objectives
Pests and their controlling pesticides are among the most serious threats to the health of agricultural products. The present study was aimed to investigate the effect of genotype and the possibility of replacing chemical pesticides controlling fruit borer by some compounds of natural origin for plant traits improvement and damage reduction of tomato fruit borer. Factorial experiment was done in the template of randomized complete block design with three repetitions.
Materials and Methods
Factors include 9 levels of pest control compounds and 5 varieties. Compounds involves Salicylic acid (5 and 15 mM), Jasmonic acid (50 and 100 μM), Abamactin (750 and 1500 mg/L), chlorpyrifos (1250 and 2500 mg/L) and control. Measured traits involve morphological traits (fruit yield, fruit weigh, numbers of fruit per cluster, plant height, chlorophyll index), phonological traits (days to flowering and days to physiological maturation), phytochemical traits (TA, TSS, and Vitamin C) and relative properties to evaluating resistance to fruit borer (the percentage of leaf and fruit damage).
Results
Results of analysis of variance and mean comparison test present significant variation between varieties. The maximum fruit yield per plant was related to PA-136 variety with applications of two-levels of Chloropyrus and Jasonic acid, PA-162 variety with application of first level of Abamactin, second level of Salicylic acid and PA-135 and PA-688 varieties with the second level of Chloropyrus. Reducing pest damage on leaf and fruit in applying Salicylic acid, Jasonic acid is suitable and evaluated the same level of chemical control use. The highest significant positive correlation with yield related to single fruit weight (r=0.48**) and the highest significant negative correlation was related to days to flowering (r= -0.52**).
Discussion
In stepwise regression analysis of single plant yield as a dependent variable, three traits including days to flowering, single fruit weight, and a percentage of pest damage on leaf as an most important traits introduced in the model that totally explained 49% of variation. Path analysis results indicated that the highest positive direct effect(0.42) was related to single fruit weight, and the highest indirect effects(-0.047) was also related to this trait via days to flowering. Four first components were chosen in principal component analysis which verifying totally 62.5% of phenotypes variation. The results can be used in the design of breeding programs for plant trait improvement and integrated pest management of tomato fruit borer. Keywords: Genetic diversity, plant traits improvement, stepwise regression, path analysis, principal component analysis

کلیدواژه‌ها [English]

  • Genetic diversity
  • plant traits improvement
  • Stepwise regression
  • Path analysis
  • Principal component analysis