تأثیر همگروه و تنظیم‌کننده‌های رشد بر تولید پینه و سوخک با استفاده از ریزنمونه‌های تهیه شده از سوخ دختری لاله واژگون (.Fritillaria imperialis L)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

چکیده

ریز ازدیادی بهترین روش برای جلوگیری از انقراض و تکثیر لاله واژگون می‌باشد. در این آزمایش اثرات ترکیبی ازتنظیم‌کننده‌های رشد اکسین و سایتوکینین بر تولید پینه و سوخکدر ریز نمونه‌های گرفته شده از فلس سوخ دختری لاله واژگون و از دو همگروه متعلق به دشت ارژن و کوهرنگ مورد بررسی قرارگرفت. برای این منظور سه نوع ترکیب از تنظیم‌کننده‌های رشد و در هر یک NAA در سهغلظت (0، 5/0 و 1 میلی‌گرم در لیتر) با یکی از سایتوکینین‌های کینتین، 2iP یا درسه غلظت (5/0، 1 و 2 میلی‌گرم درلیتر) استفاده شد. محیط کشت پایه شامل MS با 5/4 درصد ساکارز و 8 گرم بر لیتر آگار بود. آزمایش به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار و در هر تکرار پنج ریز نمونه اجرا شد. آنالیز داده‌ها نشان داد که کینتین و 2ip تأثیر معنیداری بر درصد پینه زایی نداشتند اما اثر معنیداری بر آن داشت. بیشترین میزان تولید پینه در غلظت 5/0 میلی‌گرم در لیتر NAA در ترکیب با 5/0 میلی گرم در لیتر  مشاهده شد. در این تیمار 60 درصد ریز نمونه‌ها قادر به تشکیل پینه شدند. محیط کشت حاوی یک میلی گرم در لیترکینتین در ترکیب با یک میلی گرم در لیتر NAA به تولید سوخک مستقیم و غیر‌مستقیم بیشتری از سایر محیط‌های کشت و با میانگین 5/5 سوخک در هر ریز نمونه منجر شد. با لحاظ کردن کارایی و هزینه NAA و عوامل زیستمحیطی توصیه میشود که غلظتهای پایین آن در القاء سوخکزایی به کار برده شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of Clone and Growth Regulators on Callus and Bulblet Formation Using Daughter Bulb Explants of Fritillary (Fritillaria imperialis L.)

نویسندگان [English]

  • Saadollah Alizadeh Ajirlo 1
  • mohammad kargar 2
چکیده [English]

Introduction: Micropropagation is the best approach to propagation of Fritillaria and prevention of its extinguishing. The effects of auxin and cytokinin combinations on callus and bulblet production using explants taken from daughter bulb scale of two fritillary clones collected from Arjan and Koohrang plains of Fars province were studied.
Materials and methods: For this purpose, 3 types of growth regulator combinations containing three levels of NAA (0, 0.5 and 1 mg L-1) with one of the cytokines (2ip, Kinetin and TDZ) at three levels (0.5, 1.0 and 2 mg L-1) were applied. The base medium was MS containing 4.5 percent sucrose and 8 g/l agar. To evaluate the effects of these factors, experimental design of completely randomized factorial with 4 replications and 5 explants per repeat was used.
Background and Objectives
Micropropagation is the best approach to propagation of Fritillaria and prevention of its extinction. The effects of auxin and cytokinin combinations on callus and bulbletproduction using explants taken from daughterbulb scale of two fritillary clones collected from Arjan and Koohrang plains of Fars province were studied.
Materials and methods
For this purpose, 3 types of growth regulator combinations containing three levels of NAA (0, 0.5 and 1.0 mg L-1) with one of the cytokines (2ip, Kinetin and TDZ) at three levels (0.5, 1.0 and 2.0 mg L-1) were applied. The base medium was MS containing 4.5 percent sucrose and 8 g/l agar. To evaluate the effects of these factors, an experimental design of completely randomized factorial with 4 replications and 5 explants per repeat was used.
Results
Analysis of data revealed that the kinetin and 2ip had no significant effect on callus induction percentage while TDZ was significant on this parameter. The highest callus production was observed in medium containing 0.5 mg L-1 NAA combined with 0.5 mg L-1 TDZ. Using this treatment, 60 percent of explants produced the callus. The most number of direct and indirect regenerated bulblets were recorded in medium complemented with 1.0 mg/l NAA and 1.0 mg L-1 Kinetin. The mean of 5.5 bulbletper explants was obtained in this treatment.
Discussion
Considering the effectiveness and cost of NAA and environmental issues, its lower concentration is recommended for bulblet regeneration in this plant.


کلیدواژه‌ها [English]

  • Fritillary
  • Bulblet
  • NAA
  • Kinetin
  • 2iP
  • TDZ