اثر دوره‌های مختلف تنش ماندابی در مراحل مختلف رشد بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه جو ( Hordeum vulgare L) در شرایط استان خوزستان

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

2 دانشیار دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

3 استاد دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

4 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان اهواز

چکیده

به منظور بررسی اثرات سطوح مختلف ماندابی در مراحل مختلف رشد بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه جو لاین WB-79-10آزمایشی در سال زراعی 89-1388 در مزرعه پژوهشی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان به صورت کرت‌های خرد شده و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا گردید. آزمایش از دو عامل مرحله رشدی گیاه (پنجه‌زنیZGS13 ، ساقه‌روی ZGS31 و غلاف‌رفتن ZGS43) به عنوان فاکتور اصلی و مدت‌های ماندابی (صفر، 7 و 14 روز در شرایط ماندابی) به عنوان فاکتور فرعی تشکیل شد. نتایج نشان داد که بین مراحل شروع ماندابی و مدت های مختلف ماندابی از نظر عملکرد و اجزای عملکرد دانه، اختلاف معنی داری وجود داشت. در این آزمایش ماندابی در مرحله شروع پنجه‌زنی خسارت بیشتری نسبت به مرحله ساقه‌رفتن و غلاف‌رفتن بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه وارد کرد به نحوی که در مرحله پنجه‌زنی، عملکرد دانه در طی 7 و 14 روز ماندابی نسبت به شاهد به ترتیب 42 و 28/78 درصد و برای تعداد دانه در سنبله به ترتیب 84/20 و 5/37 درصد و برای تعداد سنبلک در سنبله به ترتیب 31/22 و 04/41 درصد کاهش داشتند. بطور کلی نتایج نشان داد که وقوع ماندابی در هر مرحله‌ای از رشد و نمو جو، حتی در یک دوره کوتاه، خسارت غیر قابل جبرانی بر عملکرد و اجزای آن بر جای می‌گذارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effects of various periods of water logging surface stress in the different growth stages on yield and yield components of barley (Hordeum vulgare L.) under Khuzestan environment

نویسندگان [English]

  • M. Khalafi 1
  • M.H. Gharineh 2
  • A. Bakhshandeh 3
  • E. Lakzadeh 4
  • G. Fathi 3
1 M.Sc. Student of Agronomy, Ramin University of Agriculture and Natural Resources Khuzestan
2 Associate Professor Ramin University of Agriculture and Natural Resources, Khuzestan
3 Professor Ramin University of Agriculture and Natural Resources, Khuzestan
4 Academic Member of Research Center of Agriculture and Natural Resources of Khuzestan
چکیده [English]

In order to study the effects of different levels of water logging at different growth stages on yield and yield components of barley WB-79-10, a field experiment was carried out using split plot in randomized complete block design with four replications in Ramin Research Field Station in a growing season (2009-2010) in Ramin Agriculture and Natural Resources University, Ahvaz. Tillering, stem elongation and booting stage were assigned to main plots, and water logging periods, including 0, 7 and 14 days in terms of water logging were randomized in sub–plots. The results showed that between the beginning stages of water logging and various water logging periods for yield and yield components, significant differences exist. The water logging at tillering stage had more damage than stem elongation and booting stages on grain yield and its components. In the tillering stage, grain yield at 7 and 14 days, compared to control water logging 42 and 78.28 percent respectively, to the spikelet, respectively 20.84 and 37.5 percent and to the grain number per ear 22.31 and 41.04 percent respectively, decreased. Overall, the results showed that water logging at each stage of plant growth, even in a short period, led to irrecoverable damage on yield and its components on the leaves.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Barley
  • Waterlogging periods
  • Ggrowth stage
  1. بخشنده، ع. 1377. تأثیر دوره های مختلف آب ماندگی در مراحل اولیۀ نمو گندم بر روی جوانه زنی، رشد و نمو گندم رقم Timmo. چکیده مقالات پنجمین کنگرۀ علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران، صص 625-626.
  2. قبادی، م. ا، بخشنده، ع.، نادیان، ح.، فتحی، ق.، قرینه، م.، عالمی سعید، خ. 1386. اثر مدت های ماندابی خاک در مراحل مختلف رشد بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم. مجله علمی کشاورزی، 30(20): 134-145.
  3. لک‌زاده، ا، کاشانی، ع. بخشنده، ع. و مامقانی، ر. 1381. بررسی تغییرات تعداد پنجه گندم رقم چمران تحت تأثیر دوره های ماندابی در مراحل مختلف نمو. چکیده مقالات هفتمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران، صص 264-265.
  4. Anaya, M.G., and Stolzy, L.H. 1972. Wheat response to different soil water-aeration conditions. Soil Science Society, 36: 485-489.
  5. Bao, X. 1997. Study on identification stage and index of waterlogging tolerance in various wheat genotypes. Acta Agriculture Shanghai, 13(2):32-38.
  6. Belford, R.K., Cannell, R.Q., and Thomson, R.J. 1985. Effects of single and multiple waterlogging on the growth and yield of winter wheat on a clay soil. Journal of Science of Flood and Agriculture, 36: 142-156.
  7. Brisson, N., Rebiere, B., Zimmer, D., and Renalt, D. 2002. Response of the root system of winter wheat crop to water Plant and Soil, 243: 43-55.
  8. Cai, S.B., Cao, Y., Yan, J.M., Fang, X.W., Zhu, W., and Yan, J.M. 1994. The effects of waterlogging and high temperatures on plant senescence and grain weight of wheat during grain filling. Acta Agronomia Science, 20: 457-464.
  9. Collaku, A., and Harrison, S. A. 2002. Losses in wheat due to waterlogging. Crop Science, 42: 444-450.
  10. Ding, N., and Musgrave, M.E. 1995. Relationship between mineral coating on roots and yield performance of wheat under waterlogging stress. Journal of Experimental Botany, 46: 939-945.
  11. Hollington, P.A., Gill, K.S., Rashid, A., and Buttar, G.S. 2003. Development and promotion of salinity and waterlogging tolerant wheat for India and Pakistan. Agronomy Journal, 20:3, 79-83.
  12. Huange, S., Greenway, H., and Colmer, T.D. 2003. Anoxia tolerance in rice seedling: exogenous glucose improves growth of an anoxia-intolerant, but not of a tolerant genotype. Journal of Experimental Botany, 54(391): 2363-2373.
  13. Johnson, J.W., Cunfer, B.M., and Manandhar, J. 1991. Adaptation of triticale to soils of the southeastern USA. In Proceedings of the Second International Tritical Symposium. Mexico, CIMMYT, pp: 659-662.
  14. Luxmore, R.J., Fisher, R.A., and Stolzy, L.H. 1973. Flooding and soil temperature effects on wheat during grain filling. Agronomy Journal, 65: 361-364.
  15. Malik, A.I., Colmer, T.D., Lambers, H., Setter, T.L., and Schotemeyer, M. 2002. Short-term waterlogging has long-term effects on the growth and physiology of wheat. New Phytologist, 153: 225-236.
  16. Melhish, F.M., and Muirhead, W.A. 1991. Flood irrigation of wheat on a transitional red-brown earth. 1. Effect of duration of ponding on soil water, plant growth, yield and N uptake. Australian Journal of Agricultural Research, 42:1023-1035.
  17. Musgrave, M.E., and Ding, N. 1998. Evaluating wheat cultivars for waterlogging tolerance. Crop Science, 34: 90-97.
  18. Pang, J., Zhou, M., Mendham, N., and Shabala, S. 2004. Growth and physiological responses of six barley genotypes to waterlogging and subsequent recovery. Australian Journal of Agricultural Research, 55(8): 895-906.
  19. Qui, J.D., and Ke, Y. 1991. A study of determination of wet tolerance of 4572 barley germplasm resources. Acta Agriculture Shanghai, 7(4): 27-32.
  20. Sayre, K.D., Van Ginkel, M., Rajaram, S. 1994. Tolerance to waterlogging losses in spring bread wheat effect of time of onset on expression. Colorado State University. In: Annual Wheat Newsletter, 40:165-171.
  21. Setter, T.L., and Waters, I. 2003. Review of prospects for germplasm improvement for waterlogging tolerance in wheat, barley and oats. Plant and Soil, 253: 1-34.
  22. Trought, M.C.T., and Drew, M.C.1980. The development of waterlogging damage in wheat seedling (Triticum aestivum ). Plant and Soil, 72- 94.
  23. Zheng, C., Jiang, D., and Cao, W. 2009. Effects of salt and waterlogging stresses leaf photosynthesis, chloroplast ATP synthesis, and antioxidant capacity in wheat. Journal of Plant Research, 120: 209-217.