مقایسه تحمل به شوری سه رقم انار تجاری (Punica granatum L.)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان

2 استادیار گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان

3 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران.

4 استادیار گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان، یزد

چکیده

انار (Punica granatum L.) یک گونه گیاهی میوه‌ای تجاری مهم از خانواده Punicaceae، می‌باشد. انار به-صورت گسترده در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران، مناطقی که تحت تاثیر شوری عظیم هستند، کشت‌وکار می‌شود. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی و معرفی متحمل‌ترین رقم تجاری انار به شوری آب آبیاری بود. طی یک آزمایش گلدانی در یک دوره نه ماهه ارزیابی و مقایسه تحمل به شوری سه رقم انار تجاری در سال‌های 97-1396 صورت گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور 1- شوری آب آبیاری در پنج سطح 1، 3، 5، 7 و 9 دسی‌زیمنس‌بر متر و 2- رقم انار در سه سطح ("شیشه‌کپ فردوس"، "ملس‌ساوه" و "ملس‌یزدی") و با چهار تکرار و در مجموع 60 گلدان انجام شد. نتایج نشان داد که رقم و سطح شوری اثر معنی‌داری بر صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک و غلظت عناصر غذایی داشتند. در تمامی ارقام مورد مطالعه با افزایش سطح شوری، شاخص‌های رشدی، محتوی آب نسبی برگ و میزان کلروفیل کاهش و درصد برگ‌های نکروزه و ریزش‌یافته افزایش یافت. همچنین با افزایش سطح شوری میزان سدیم، کلر و نسبت سدیم به پتاسیم به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. در بالاترین سطح شوری (9 دسی‌زیمنس‌برمتر) بیشترین میزان شاخص‌های رشدی، وزن تر و خشک برگ، برگ سبز، محتوای نسبی آب، کلروفیل و پتاسیم و کمترین میزان برگ نکروزه، غلظت سدیم، کلر و نسبت سدیم به پتاسیم در رقم "ملس‌یزدی" حاصل شد. به‌طور کلی در میان ارقام مورد بررسی "ملس‌یزدی" و "ملس‌ساوه" به‌ترتیب متحمل-ترین و کم تحمل‌ترین رقم به شوری بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of salinity tolerant of three cultivars of commercial pomegranate (Punica granatum L.)

نویسندگان [English]

  • Zahra Jamaati 1
  • Maryam Dehestani-Ardakani 2
  • Ali Momenpour 3
  • Mostafa Shirmardi 4
1 MSc. Student., Department of Horticultural Science, College of Agriculture & Natural Resources, Ardakan University, Yazd, Iran
2 استادیار گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان
3 Assistant Professor, National Salinity Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Yazd, Iran
4 Assistant Prof., Department of Horticultural Science, College of Agriculture & Natural Resources, Ardakan University, Yazd, Iran
چکیده [English]

Background and Objectives: Pomegranate (Punica granatum L.) is an economically important commercial fruit plant species belonging to family Punicaceae. Pomegranate has been widely cultivated in arid and semi-arid regions of Iran, areas frequently affected by high salinity. In recent years, nearly 7% of the global cultivated lands are affected by salinity, and soil salinization aggravating has been a greater threat to healthy and sustainabledevelopment of agriculture all over the world. Therefore, the study aimed to determine the effects of salt stress on physiological and biochemical characteristics in pomegranate cuttings, in order to better understand the salt resistance of pomegranate and offer a reference for pomegranate cultivation on saline lands. Materials and Methods: A pot experiment was conducted during a nine-months period in order to evaluate and compare the salinity tolerance of three Iranian cultivar of commercial pomegranate in years 2017-2018. Experiment was arranged in a factorial based on completely randomized design with two factors included water salinity in 5 levels of 1, 3, 5, 7 and 9 dSm-1 and three ornamental pomegranate genotypes (‘Shishehcap Ferdos’, ‘Malas saveh’ and ‘Malas Yazdi’) in 4 replications and generally with 60 pots. In the end of the experiment the vegetative yield and fresh and dry weight of leaves, ion leakage, relative water content and chlorophyll a, b and total were also measured. In addition, leaves were analyzed for elements such as Na+, K+, Cl– and Na/K ratio. Results: Results showed that cultivar and salinity level were affected on morphological, physiological characteristics and concentration of nutritional elements. In all studied cultivars, with increasing of salinity levels in all of three investigated cultivars, growth characteristics, relative water content of leaves and chlorophyll significantly decreased and percentage of leaf necrosis, falldown and ion leakage, significantly increased. Also with increasing of salinity levels Na+, Cl- and Na+/Cl- significantly increased. In the highest level of salinity (9 dS.m-1) the maximum growth characteristics, fresh and dry weight of leaves, green leaves, relative water content of leaves, chlorophyll and potassium and the lowest percentage of leaf necrosis, ion leakage, Na+, Cl- and Na+/Cl- were obtained in cultivar of ‘Malas Yazdi’. Discussion: Generally, among investigated cultivars, ‘Malas Yazdi’ and ‘Malas Saveh’ were the most tolerant and the lowest one, respectively. Our study showed that the adverse effects on physiological and morphological indexes aggravated over stress time. We inferred that it was one of mechanisms for pomegranate alleviating the detrimental effects of salt stress. This study would provide a theoretical basis for the cultivation and utilization of pomegranate plants on saline soil.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Growth Characteristics
  • Sodium
  • Salinity
  • Chlorine
  • ‘Malas Yazdi’