برآورد خلاء عملکرد برنج با استفاده از روش تحلیل مقایسه کارکرد (CPA) در آمل و رشت

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آیت‌الله آملی، دانشجوی دکتری گروه زراعت، آمل، ایران

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آیت‌الله آملی، استادیار گروه زراعت، آمل، ایران

3 پژوهشگر پسادکتری، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، کرج

چکیده

مستندسازی فرآیند تولید در کشاورزی شامل تهیه کلیه اطلاعات و فعالیت‌هایی است که سیر تولید یک محصول از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت را نشان می‌دهد. به این منظور در این پژوهش کلیه عملیات‌های مدیریتی انجام شده از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت برای ارقام محلی برنج از طریق مطالعات میدانی در منطقه آمل واقع در استان مازندران و منطقه رشت در استان گیلان طی سال‌های 1395 و 1396 ثبت شد. نتایج نشان داد که از حدود 155 متغیر مورد بررسی، مدل نهایی در منطقه آمل و رشت به‌ترتیب با هفت و شش متغیر مستقل انتخاب شد. متوسط عملکرد واقعی ثبت شده در دو منطقه آمل و رشت به‌ترتیب برابر 4821 و 4467 کیلوگرم در هکتار بود. در معادله تولید منطقه آمل، متوسط و حداکثر عملکرد به‌ترتیب 4798 و 6505 کیلوگرم در هکتار تخمین زده شد که کل خلاء عملکرد تخمین زده شده برابر 1707 کیلوگرم در هکتار بود. در معادله تولید منطقه رشت، متوسط و حداکثر عملکرد به‌ترتیب 4443 و 6377 کیلوگرم در هکتار تخمین زده شد و کل خلاء عملکرد برآورد شده برابر 1934 کیلوگرم در هکتار بود. در منطقه آمل، میزان افزایش عملکرد مربوط به متغیرهای تاریخ نشاکاری، دفعات مصرف سرک و نیتروژن بعد از گلدهی به‌ترتیب برابر 364، 292 و 416 کیلوگرم در هکتار سهمی معادل معادل 21، 17 و 24 درصد از کل خلاء عملکرد را شامل شدند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Estimation of yield gap of rice by comparative performance analysis (CPA) in the Amol and Rasht regions

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Habib 1
  • Yosoof Niknezhad 2
  • Hormoz Fallah 2
  • Salman Dastan 3
  • Davood Barari Tari 2
1 Ph.D. student, Department of Agronomy, Ayatollah Amoli Branch, Islamic Azad University, Amol, Iran
2 Assist. Prof., Department of Agronomy, Ayatollah Amoli Branch, Islamic Azad University, Amol, Iran
3 Postdoctoral Research Scholar, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran (ABRII), Karaj
چکیده [English]

Background and objectives
Rice (Oryza sativa L.) is the staple food of more than half of the world’s population and has an obvious effect in feeding, income and job creation of people in the world especially, Iran. Yield gap analysis is providing a little estimation of increased production capacity which is one important component in designing food providing strategy in regional, national scale and world-wide surface. It seemed that by defining the effectiveness of each management parameters on the amount of presented yield gap and consequently farmer’s knowledge on that matter, the distance between actual yield and attainable yield can be reduced. In this research estimation of potential yield, yield gap and determining yield restricting factors and each of their portions in creating rice yield gap are investigated.
Material and methods
Research was done in 100 paddy fields in the Amol and Rasht regions in 2016 and 2017. All managerial practices from nursery preparation to harvest for local rice cultivars were recorded through fields monitoring. Field selection was done in a way that includes all main production procedure with variation in management view point. For defining yield model, relationship between all measured variables and final model was designed by controlled trial and error method, which can quantify the effect of yield limitations. The average yield was calculated by placing the observed average variables (Xs) in the fields under study in the yield model. Thereafter, by putting the best observed value of the variables in the yield model, the maximum obtainable yield was calculated. The difference between these two has been considered as yield gap.
Results
Data analysis revealed that from 155 variables under study, the final model in the Amol and Rasht regions with seven and six independent variables was chosen. In the Amol yield model, maximum and average yield were 4798 and 6505 kg ha-1, respectively that estimated yield gap was 1707 kg ha-1. In the Rasht yield model, maximum and average yield were 4443 and 6377 kg ha-1, respectively that estimated yield gap was 1934 kg ha-1. In the Amol region, the amount of increased yield has been related to transplanting date, top-dressing and nitrogen after flowering variable equal’s 364, 292 and 416 kg ha-1 includes 21, 17 and 24 percent of total yield increase. In the Rasht region, the yield increasing related to the effect of potassium, nitrogen before transplanting and N after flowering was 644, 325 and 730 kg ha-1 equals 33, 17 and 38 percent.
Discussion
According to the finding, it is expressed that the model precision is appropriate and can be applied for both estimation of the quantity of yield gap and determining the portion of each constraints yield variables. Furthermore, regarding the fact that calculated yield potential is reached through actual data in each paddy field, it has been stated that this yield potential is attainable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Documentation
  • Potential yield
  • Field management
  • rice
  • Yield gap