بررسی اثر روش های مختلف خشک کردن برخصوصیات ظاهری و میزان اسانس پنج گونه بومادران (Achillea)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 1- دانشجوی کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

خشک کردن یکی از مراحل مهم پس از برداشت گیاهان دارویی می باشد که نقش مهمی در کمیت و کیفیت محصول دارد. به منظور بررسی روش های مختلف خشک کردن، آزمایشی بصورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو فاکتور گونه های بومادران (5 گونه) و روش خشک کردن (5 روش) با سه تکرار اجراگردید. تیمارها عبارت بودند از، فاکتور اول: گونه های بومادران Achillea millefolium ،A. eriophora  ،A. nobilis, A.biebersteinii ،A. wilhelmsii   و فاکتور دوم: 1- خشک کردن در آفتاب به مدت 72 ساعت 2 - خشک کردن در سایه در دمای 25 درجه  سانتی گراد به مدت 120 ساعت 3- خشک کردن در آون دمای 50 درجه به مدت 48 ساعت 4- خشک کردن در آون دمای 100 درجه به مدت 24 ساعت 5- خشک کردن توسط ماکروویو در مدت زمان کمتر از 10 دقیقه.نمونه های تر نیز اسانس گیری شده و با بقیه روش ها مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان دهنده تاثیر معنی دار نوع گونه و روش خشک کردن بر درصد کاهش وزن، درصد رطوبت نهایی، درصد اسانس و کیفیت ظاهری نمونه ها بود (01/0 p<). همچنین در این فاکتورها اثر متقابل گونه و روش خشک کردن معنی دار شد( p<0/01). بیشترین درصد نهایی رطوبت (7/4 درصد) مربوط به روش ماکروویو و کمترین میزان (32/1 درصد) مربوط به دمای 100 درجه بود. از نظر درصد اسانس بیشترین میزان اسانس مربوط به گونه A. eriophora و کمترین میزان مربوط به گونهA. wilhelmsii بود و در تمامی گونه ها بیشترین میزان اسانس در روش خشک کردن در سایه، دمای °Cْ25 و کمترین میزان اسانس در روش خشک کردن در آون با دمای 100 درجه سانتی گراد  به دست آمد. با توجه به نتایج بدست آمده می توان اظهار نمود که روش خشک کردن نه تنها بر درصد کاهش وزن و میزان رطوبت نمونه ها موثر است بلکه اثر قابل توجهی بر میزان اسانس نمونه ها داشت لذا بهترین روش برای خشک کردن بومادران خشک کردن در دمای 25 درجه سانتیگراد و شرایط سایه تشخیص داده شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Different Drying Methods on Quantity and Quality Characteristics of Five Yarrow Species (Achillea)

نویسندگان [English]

  • A GH 1
  • M A 2
چکیده [English]

Drying method has an important role on medicinal plants production and affect quality of derived drugs. In order to study the different drying methods on some Achillea species, an experiment was conducted in factorial randomized based on complete block design (RCBD) with tow factors: Achillea species (5 species) and drying methods (5 methods) with three replications. The first factor was Achillea millefolium, A. eriophora, A. nobilis, A. biebersteinii, A. wilhelmsii and the second factor 1- drying under sun for 72 hours 2- drying in shade 25°C for 120 hours 3- drying in 50°C for 48 horse 4- drying in 100°C for 24 hours 5- drying by microwave for less than 10 minutes. Essential oil was extracted from fresh sample and compared with these methods. The results showed significant difference (p<0.01) between species and drying methods on weight loss, final water content and essential oil percentage. Result also showed significant interaction between drying methods and species (p<0.01). Highest percentage of essential oil was obtained from A. eriophora and lowest percentage obtained from A.wilhelmsii. Highest percentage of essential oil was attained from drying method at 25°C and the lowest amount in drying at 100°C. In conclusion, drying of Achillea in 25°C was the best method for essential oil content and quality.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Achillea
  • Drying
  • Temperature
  • Essential Oil
  • Quality