اثر محیط کشت حاوی تخمدان روی کالوس‌زایی و رویان‌زایی گامتی درکشت بساک ارقام مختلف خیار (Cucumis Sativus L.)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشیار اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 دانشیار گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 استادیار اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

چکیده

در این آزمایش، اثرکشت توأم بساک با تخمدان خیار روی کارایی آندروژنز در کشت بساک 4 رقم خیار مورد مطالعه قرار گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. ارقام خیار (بتا آلفا، اصفهانی، باسمنج، کرکی) ، محیط‌های کشت (مایع، جامد) و تعداد تخمدان در محیط کشت (0، 10، 20) عوامل مورد مطالعه در این آزمایش بودند. نتایج اختلاف معنی‌داری در سطح 001/0 بین ارقام خیار، محیط‌های کشت، تعداد تخمدان در محیط کشت، اثرات متقابل دوگانه و اثر سه‌گانهرقم در محیط کشت در تعداد تخمدان برای صفات درصدکالوس زایی (به جز اثرمتقابل محیط کشت در تخمدان) و میانگین تعداد رویان به ازای هر بساک در سطح 001/0 نشان داد. استفاده از محیط کشت مایع بدون تخمدان در رقم اصفهانی (90%) و محیط‌های کشت جامد حاوی 10 تخمدان در رقم کرکی (66/86%) و 20 تخمدان در رقم باسمنج (66/76%) بیشترین درصد کالوس زایی را به دنبال داشت. بیشترین درصد کالوس‌های رویان زا در ارقام کرکی (60%) و اصفهانی (66/56%) در محیط کشت جامد حاوی 10تخمدان به دست آمد. بیشترین تعداد رویان، با اضافه کردن 10 تخمدان به محیط کشت جامد در ارقام کرکی و اصفهانی با میانگین 76/0 رویان به ازای هر بساک کشت شده به دست آمد. به‌طورکلی استفاده از 10 تخمدان در محیط کشت جامد در ارقام بتا آلفا، اصفهانی، کرکی و هم‌چنین 20 تخمدان در محیط کشت جامد در رقم باسمنج باعث افزایش تولید رویان در کشت بساک خیار گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of Ovary Conditioned Medium on Callogenesis and Gametic Embryogenesis in another Culture of Different Cultivars of Cucumber (Cucumis Sativus L.)

نویسندگان [English]

  • S. Najafi 1
  • M.R. Abdollahi 2
  • H. Sari Khani 3
  • S.S. Moosavi 4
1 M.Sc of Plant Breeding, Faculty of agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan
2 Associate Professor of plant breeding, Faculty of agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
3 Associate Professor of Horticultural, Faculty of agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
4 Assistant Professor of plant breeding, Faculty of agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
چکیده [English]

In this research, the effect of ovary co-culture on androgenesis efficiency in anther cultures of four cultivars of cucumber was studied. A factorial experiment based on Completely Randomized Design with three replications was used in this study. Cultivars of cucumber (Beta Alfa, Esfahani, Basmanj and Korki), type of culture medium (solid and liquid) and number of cucumber ovaries (0, 10, and 20) were considered as the experimental factors. Different cultivars of cucumber, two type of culture medium, different numbers of ovaries in culture medium, two-way interaction effects and triple interaction effect of cultivar × culture medium × ovary number showed significant differences (p<0/001) for the traits of callogenesis percentage (except for the interaction effect of culture medium × ovary number) and the mean number of embryo per anther. The Use of MS liquid medium without any ovary in Esfahani cultivar (90% callogenesis), solid medium containing 10 ovaries in Korki cultivar (86.66% callogenesis) and also solid medium containhing 20 ovaries in Basmanj cultivar (76.66% callogenesis) showed the highest callogenesis percentage. The Application of 10 ovaries in solid medium in Korki and Esfahani cultivars produced the highest embryogenic calli (60% and 56.66%, respectively). Furthermore, the highest mean number of embryo per anther obtained with 10 ovaries in solid medium in both cultivars of Esfahani and Korki (0.76 embryo per anther). Finally, use of solid MS medium containing 10 ovaries in Beta alfa, Esfahani and Korki cultivars and also 20 ovaries in Basmanj cultivar increased the embryo production in cucumber anther culture.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Androgenesis
  • Cucumber
  • Co-culture
  • embryogenesis
  • Haploid