ارزیابی برخی تغییرات بیوشیمیایی و فیزیولوژیک تحمل به آبیاری با آب شور در سه ژنوتیپ کلزا

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد زراعت دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

مطالعه تغییرات بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی در شرایط تنش شوری می­تواند به شناسایی فاکتورهای مؤثر در تحمل به این تنش کمک نماید. به منظور بررسی این عوامل یک آزمایش گلخانه­ایدر سال زراعی 88-1387 در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز به­صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. فاکتور اول ژنوتیپ شامل هایولا401، RGS0003 و شیرالی و فاکتور دوم آبیاری با آب شور مشتمل برشاهد (صفر میلی مولار)، 50، 100 و 150 میلی مولار از دو منبع شوری NaCl و CaCl2 به نسبت مساوی بود. اعمال تنش آبیاری با آب شور سبب کاهش وزن خشک اندام هوایی، پتانسیل اسمزی و محتوای نسبی آب در هر سه ژنوتیپ شد. نتایج همچنین نشان دادند که قندهای محلول و غلظت کلروفیل در واحد سطح برگ تا سطح شوری 100 میلی مولار افزایش قابل توجهی یافتند ولی در سطح 150 میلی مولار، کاهش نشان دادند. تحت تنش آبیاری با آب شور میزان پرولین طی سطوح مختلف شوری افزایش یافت. ژنوتیپشیرالی دارای ساز و کار­های تحمل کارآمدتری نسبت به دو ژنوتیپ دیگر بود. نتایج همبستگی صفات نشان داد که در هر سه سطح شوری با کاهش ماده خشک شاخص حساسیت به تنش افزایش یافت و در سطح 100میلی مولار محتوای نسبی آب برگ با شاخص حساسیت به تنش همبستگی منفی و معنی­دار داشت. در تیمارهای شاهد، 50 و 100 میلی مولار همبستگی منفی و معنی دار بین پرولین و پتانسیل اسمزی وجود داشت. میتوان نتیجه گرفت تجمع بیشتر پرولین، ماده خشک و محتوای نسبی آّب برگ می­توانند شاخص های گزینش مناسبی در ارتباط با تحمل به آبیاری با آّب شور در کلزا محسوب گردند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The evaluation of some physiological and biochemical variations of salt water irrigation tolerance in three canola genotypes

نویسندگان [English]

  • F Tahmasebi 1
  • P. Hassibi 2
  • M. Meskarbashee 3
1 Former MSc. Student of Agronomy, College of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz
2 Assistant Professor, College of Agriculture, Shahid Chamran University
3 Associate Professor, College of Agriculture, Shahid Chamran University
چکیده [English]

The study of biochemical and physiological variations under salinity stress conditions may provide a means to understand effective factors in salinity stress conditions. In order to evaluate the factors that affect salinity, this experiment was conducted in the greenhouse of Shahid Chamran University of Ahvaz during 2008-2009 growing season. This experiment carried out using a factorial test based on completely randomized design with four replications. The first factor (genotype) included Hayola 401, RGS0003, and Shiraly, and the second factor (salinity levels) had three levels of salinity (50, 100 and 150 mM) as well as distilled water as control conditions. Sources of salinity were NaCl and CaCl2 with equal ratio applied until the end of the flowering stage. Salt stress caused decrease of shoot dry weight, osmotic potential, and RWC in all three genotypes. The results showed that total soluble sugars and SPAD value increased in 100 mM but decreased at 150 mM. Under salinity stress, proline content increased along with increasing of salt stress. Shiraly genotype had effective mechanisms to induce tolerance to salinity stress compared to the other studied genotypes. The results of correlation traits indicated that in all three salinity levels, decreasing of total dry weight increased SSI. In 100 mM, RWC showed negative correlation with SSI. There was a negative correlation between proline and osmotic potential in 50 and 100 mM. High accumulation of proline, more total dry matter, and RWC of leaves might be useful criteria for the selection of canola genotypes under salinity stress conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • canola
  • Salinity stress
  • genotype
  • NaCl
  • CaCl2