تجزیه پایداری کلزا در شرایط دیم و مقایسه روش های گزینش ژنوتیپ های پایدار با استفاده از آماره های پایداری

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، عضو هیات علمی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین

2 پژوهشگر، عضو هیات علمی ایستگاه تحقیقات کشاورزی گچساران

چکیده

انتخابارقامبهبود یافتهوپرمحصولباپایداریعملکردبالایکیازاهدافمهماصلاحکلزا برای مناطق دیم و خشکمی­باشد. همچنینبررسی اثر متقابل ژنوتیپ در محیط به منظور آزاد سازی ارقام پایدار برای مناطق مختلف حائز اهمیت است. در این تحقیق بهمنظورمطالعهسازگاریوپایداریعملکرددانهژنوتیپ­هایکلزادرشرایطدیم و  نیمه گرمسیرکشور،تعداد 19 لاین و رقم کلزا در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط دیم منطقه نیمه گرمسیری گچساران به مدت سه سال زراعی (1383- 1385) از نظر پایداری عملکرد دانه و ارزیابی کارائی روش­های مختلف گزینش مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند. نتایج تجزیهواریانسمرکبنشاندادکهاثرساده رقمواثرمتقابلرقم × سال معنی­داربود.  به منظور گزینش بهترین ارقام و لینه با عملکرد بالا و پایدار، آماره های پارامتریک مختلف برای تجزیه پایداری شامل آماره های تیپ I (S2i و CVi)، تیپ II (2iσ، Wi ، bi)، تیپ III (S2di)، آماره های غیرپارامتریک میانگین رتبه ارقام (R) و انحراف معیار رتبه (S.D.R) و روش گزینش همزمان عملکرد – پایداری (YSi) محاسبه و مورد ارزیابی قرار گرفتند. در نهایت با در نظر گرفتن صفت میزان روغن دانه در کنار عملکرد بالا و پایداری، ارقام و لاین­های Option 500، PP-308-8، PP-401-15E ، PP-401-16 و Shiralee  به عنوان ارقام و لاین­های پرمحصول پایدار با میزان روغن بالا گزینش و معرفی شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of canola stability in rain-fed conditions and comparison of stable genotypes selection methods using stability indices

نویسندگان [English]

  • J. Ahmadi 1
  • B. Vaezi 2
  • H. Naraki 2
1 Assistant Professor of Imam Khomeini International University
2 Researchers of Chachsaran Researching Organization
چکیده [English]

The selection of high performance varieties with high stability is an important objective for canola breeding programs in rain-fed and arid areas. Also, evaluation of G×E interaction is very important for releasing stable varieties in different regions. In this research, the stability and adaptability of 19 advanced lines of canola for grain yield were compared in Gachsaran (semi-warm and dry area) experimental station during 2005 to 2007 cropping seasons. The experimental design in all three years was randomized completely block design with three replications. Combined analysis of variance showed that the effect of variety and year × variety interaction were significant. The different stability methods were used to identify stable genotypes in this research. These methods were parametric including, type I parameters (Environmental variance (S2i), Coefficient of variation (C.V.)), type II parameters (Shukla stability of variance and Wrick equivalence indices, regression (bi)), type III parameters (Deviation of regression (S2di), and Non-parametric method of rank (based on R and SDR parameters). Finally, genotypes Option 500، PP-308-8، PP-401-15E ، PP-401-16 and Shiralee with high stability and grain and oil yields were selected and introduced as the most stable cultivars with high oil yield.

کلیدواژه‌ها [English]

  • canola
  • Yield
  • Stability
  • Parametric
  • Non-parametric